SYSTEM OCENY RYZYKA PRZEWOŹNIKÓW DROGOWYCH - NARUSZENIA CZASU PROWADZENIA POJAZDÓW, ODPOCZYNKU KIEROWCÓW I OBOWIĄZKOWYCH PRZERW
14 maja 2010 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 15 kwietnia 2010 r. w sprawie systemu oceny ryzyka podmiotów wykonujących przewóz drogowy w zakresie występowania naruszeń dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców (Dz.U. nr 72, poz. 462). Zostało ono wydane na podstawie art. 89 ust. 5 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 z późn. zm.).
Co określa nowe rozporządzenie?
Nowe rozporządzenie określa nowy system oceny ryzyka podmiotów wykonujących przewóz drogowy w zakresie występowania naruszeń dotyczących:
- czasu prowadzenia pojazdów,
- obowiązkowych przerw,
- czasu odpoczynku kierowców
System oceny ryzyka przewoźników drogowych
System oceny ryzyka przewoźników drogowych w zakresie naruszeń czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw tworzą:
- wykaz podmiotów dokonujących naruszeń we wspomnianym zakresie, zawarty w centralnej ewidencji naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzanych kontroli,
- wykaz grup naruszeń rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE nr L 102 z 11 kwietnia 2006, str. 1 z późn. zm.), określony w załączniku Wykaz naruszeń z zakresu czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców oraz stosowania urządzeń rejestrujących do nowego rozporządzenia,
- sposób obliczania współczynnika ryzyka występowania naruszeń we wspomnianym zakresie,
- wykaz podmiotów o wysokim współczynniku ryzyka występowania naruszeń we wspomnianym zakresie
Centralna ewidencja naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzanych kontroli
W centralnej ewidencji naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzanych kontroli gromadzone są:
- dane i informacje o przedsiębiorcach,
- dane i informacje o kierowcach,
- dane i informacje o popełnianych przez przedsiębiorców i kierowców naruszeniach,
- informacje o przeprowadzonych kontrolach, w trakcie których nie stwierdzono naruszeń
Centralną ewidencję naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzanych kontroli prowadzi Główny Inspektor Transportu Drogowego, który jest administratorem danych i informacji zgromadzonych w tej ewidencji (art. 80 ust. 3 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym).
Ustalenie ryzyka występowania naruszeń
Ustalenie ryzyka występowania naruszeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw następuje na podstawie wyników kontroli przeprowadzanych przez uprawnione do tego podmioty (§ 2 ust. 1 nowego rozporządzenia).
Podmiotami tymi są:
- funkcjonariusze Policji,
- inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego,
- funkcjonariusze celni,
- funkcjonariusze Straży Granicznej,
- upoważnieni pracownicy zarządców dróg publicznych,
- inspektorzy pracy Państwowej Inspekcji Pracy,
- upoważnieni pracownicy właściwego organu
Określenie współczynnika ryzyka występowania naruszeń
Współczynnik ryzyka występowania naruszeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw jest obliczany wg następującego wzoru:

Legenda:
- wr - współczynnik ryzyka,
- n1 - łączna liczba naruszeń mniejszej wagi (NMW),
- n2 - łączna liczba poważnych naruszeń (PN),
- n3 - łączna liczba bardzo poważnych naruszeń (BPN),
- w1 - wartość punktowa dla NMW wynosi 1,
- w2 - wartość punktowa dla PN wynosi 3,
- w3 - wartość punktowa dla BPN wynosi 5,
- m - liczba kontroli danego podmiotu w roku
Uwaga!
Główny Inspektor Transportu Drogowego, do 31 marca roku następnego, określi wartość wysokiego współczynnika ryzyka występowania naruszeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw (§ 3 ust. 1 nowego rozporządzenia). Zrobi to na podstawie analizy stwierdzonych naruszeń we wspomnianym zakresie w danym roku kalendarzowym (§ 3 ust. 1 nowego rozporządzenia).
Główny Inspektor Transportu Drogowego, do 31 marca roku następnego, określi wartość wysokiego współczynnika ryzyka występowania naruszeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw (§ 3 ust. 1 nowego rozporządzenia). Zrobi to na podstawie analizy stwierdzonych naruszeń we wspomnianym zakresie w danym roku kalendarzowym (§ 3 ust. 1 nowego rozporządzenia).
Wykaz podmiotów o wysokim współczynniku ryzyka występowania naruszeń
Wykaz podmiotów o wysokim współczynniku ryzyka występowania naruszeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw ustalany jest na podstawie wyników kontroli podmiotów wykonujących przewóz drogowy, przeprowadzonych w roku kalendarzowym, dla którego został określony wysoki współczynnik ryzyka występowania naruszeń we wspomnianym zakresie (§ 3 ust. 2 nowego rozporządzenia).
Podmioty ujęte we wspomnianym wykazie podlegają kontroli zgodnie z Rozdziałem 5 Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) w roku następującym po roku, dla którego został określony wysoki współczynnik ryzyka występowania naruszeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw (§ 3 ust. 3 nowego rozporządzenia).
Tabela 1. Wykaz naruszeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku kierowców i obowiązkowych przerw oraz stosowania urządzeń rejestrujących
Nr | Podstawa prawna | Rodzaj naruszenia | Poziom przewinienia | |||
Bardzo poważne naruszenie | Poważne naruszenie | Naruszenie mniejszej wagi | ||||
Grupy naruszeń rozporządzenia (WE) nr 561/2006 | ||||||
A | Załoga | |||||
A1 | Art. 5 ust. 1 | Nieprzestrzeganie minimalnego wieku konduktorów | - | × | - | |
B | Okresy prowadzenia pojazdu | |||||
B1 | Art. 6 ust. 1 | Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godz., jeżeli jego wydłużenie do 10 godz. nie jest dozwolone | 9 h <... < 10 h | - | - | × |
B2 | 10 h <... < 11 h | - | × | - | ||
B3 | 11 h <... | × | - | - | ||
B4 | Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godz., jeżeli jego wydłużenie jest dozwolone | 10 h <... <11 h | - | - | × | |
B5 | 11 h <... < 12 h | - | × | - | ||
B6 | 12 h <... | × | - | - | ||
B7 | Art. 6 ust. 2 | Przekroczenie tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu | 56 h <... < 60 h | - | - | × |
B8 | 60 h <... < 70 h | - | × | - | ||
B9 | 70 h <... | × | - | - | ||
B10 | Art. 6 ust. 3 | Przekroczenie łącznego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu 2 kolejnych tygodni | 90 h <... < 100 h | - | - | × |
B11 | 100 h <... < 112 h 30 | - | × | - | ||
B12 | 112 h 30 <... | × | - | - | ||
C | Przerwy | |||||
C1 | Art. 7 | Przekroczenie czasu nieprzerwanego prowadzenia pojazdu | 4 h 30 <... < 5 h | - | - | × |
C2 | 5 h <... < 6 h | - | × | - | ||
C3 | 6 h <... | × | - | - | ||
D | Okresy odpoczynku | |||||
D1 | Art. 8 ust. 2 | Niespełnienie wymogu 11 godz. dziennego okresu odpoczynku, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone | 10 h <... < 11 h | - | - | × |
D2 | 8 h 30 <... < 10 h | - | × | - | ||
D3 | ||||||
... < 8 h 30 | × | - | - | |||
D4 | Niespełnienie wymogu 9 godz. skróconego dziennego okresu odpoczynku, jeżeli skrócenie jest dozwolone | 8 h <... < 9 h | - | - | × | |
D5 | 7 h <... < 8 h | - | × | - | ||
D6 | ... < 7 h | × | - | - | ||
D7 | Niespełnienie wymogu 3 godz. + 9 godz. dzielonego dziennego czasu odpoczynku | 3 h + (8 h <... < 9 h) | - | - | × | |
D8 | 3 h + (7 h <... < 8 h) | - | × | - | ||
D9 | 3 h + (... < 7 h) | × | - | - | ||
D10 | Art. 8 ust. 5 | Niespełnienie wymogu 9 godz. dziennego okresu odpoczynku w przypadku załogi kilkuosobowej | 8 h <... < 9 h | - | - | × |
D11 | 7 h <... < 8 h | - | × | - | ||
D12 | ... < 7 h | × | - | - | ||
D13 | Art. 8 ust. 6 | Niespełnienie wymogu 24 godz. skróconego tygodniowego okresu odpoczynku | 22 h <... < 24 h | - | - | × |
D14 | ||||||
20 h <... < 22 h | - | × | - | |||
D15 | ... < 20 h | × | - | - | ||
D16 | Niespełnienie wymogu 45 godz. tygodniowego okresu odpoczynku, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone | 42 h <... < 45 h | - | - | × | |
D17 | 36 h <... < 42 h | - | × | - | ||
D18 | ||||||
... < 36 h | × | - | - | |||
E | Rodzaj wynagrodzenia | |||||
E1 | Art. 10 ust. 1 | Uzależnienie wynagrodzenia od przebytej odległości lub ilości przewożonych rzeczy | × | - | - | |
Grupy naruszeń rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 | ||||||
F | Instalacja urządzenia rejestrującego | |||||
F1 | Art. 3 ust. 1 | Niezainstalowanie i nieużywanie urządzenia rejestrującego typu homologowanego | × | - | - | |
G | Użytkowanie urządzenia rejestrującego, karty kierowcy lub wykresówki | |||||
G1 | Art. 13 | Niepoprawne działanie urządzenia rejestrującego (na przykład: niewłaściwie kontrolowane, skalibrowane lub zapieczętowane urządzenie rejestrujące) | × | - | - | |
G2 | Niewłaściwe stosowanie urządzenia rejestrującego (niestosowanie ważnej karty kierowcy, świadome nadużycie itp.) | × | - | - | ||
G3 | Art. 14 ust. 1 | Niewystarczająca liczba wykresówek w pojeździe | - | × | - | |
G4 | Niezatwierdzony wzór wykresówki | - | × | - | ||
G5 | Niewystarczająca ilość papieru na wydruki w pojeździe | - | - | × | ||
G6 | Art. 14 ust. 2 | Nieprzechowywanie przez przedsiębiorstwo wykresówek, wydruków oraz wczytanych danych | × | - | - | |
G7 | Art. 14 ust. 4 | Posiadanie przez kierowcę więcej niż jednej ważnej karty kierowcy | × | - | - | |
G8 | Art. 14 ust. 4 | Posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną ważną kartą | × | - | - | |
G9 | Art. 14 ust. 4 | Posługiwanie się kartą uszkodzoną lub kartą, której okres ważności upłynął | × | - | - | |
G10 | Art. 14 ust. 5 | Dane rejestrowane i przechowywane nie są dostępne przez co najmniej 365 dni | × | - | - | |
G11 | Art. 15 ust. 1 | Używanie brudnych lub uszkodzonych wykresówek bądź kart kierowcy z czytelnymi danymi | - | - | × | |
G12 | Używanie brudnych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy z nieczytelnymi danymi | × | - | - | ||
G13 | Niezwrócenie się w terminie 7 dni kalendarzowych o duplikat karty kierowcy, która została zniszczona, działa wadliwie, została zgubiona lub skradziona | - | × | - | ||
G14 | Art. 15 ust. 2 | Niepoprawne stosowanie wykresówek lub kart kierowcy | × | - | - | |
G15 | Niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację odpowiednich danych | × | - | - | ||
G16 | Niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy bez wpływu na rejestrowane dane | - | - | × | ||
G17 | Używanie wykresówki lub karty kierowcy przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona, ale bez utraty danych | - | - | × | ||
G18 | Używanie wykresówki lub karty kierowcy przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona, wraz z utratą danych | × | - | - | ||
G19 | Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych w stosownych przypadkach | × | - | - | ||
G20 | Stosowanie nieprawidłowej wykresówki lub włożenie karty kierowcy w nieodpowiedni otwór (załoga kilkuosobowa) | × | - | - | ||
G21 | Art. 15 ust. 3 | Czas zapisany na wykresówce nie zgadza się z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu | - | × | - | |
G22 | Niepoprawne stosowanie przełączników | × | - | - | ||
H | Wprowadzanie informacji | |||||
H1 | Art. 15 ust. 5 | Brak nazwiska na wykresówce | × | - | - | |
H2 | Brak imienia na wykresówce | × | - | - | ||
H3 | Brak daty rozpoczęcia lub zakończenia używania wykresówki | - | × | - | ||
H4 | Brak miejsca rozpoczęcia lub zakończenia używania wykresówki | - | - | × | ||
H5 | Brak numeru rejestracyjnego na wykresówce | - | - | × | ||
H6 | Brak na wykresówce wskazania licznika długości drogi (przy rozpoczęciu) | - | × | - | ||
H7 | Brak na wykresówce wskazania licznika długości drogi (przy zakończeniu) | - | - | × | ||
H8 | Brak na wykresówce godziny, o której miała miejsce zmiana pojazdu | - | - | × | ||
H9 | Art. 15 ust. 5a | Niewprowadzenie symbolu państwa w urządzeniu rejestrującym | - | - | × | |
I | Przedstawianie informacji | |||||
I1 | Art. 15 ust. 7 | Odmowa poddania się kontroli | × | - | - | |
I2 | Niemożność okazania zapisów z bieżącego dnia | × | - | - | ||
I3 | Niemożność okazania zapisów z poprzednich 28 dni | × | - | - | ||
I4 | Niemożność okazania zapisów z karty kierowcy, jeżeli kierowca posiada taką kartę | × | - | - | ||
I5 | Niemożność okazania zapisów odręcznych i wydruków sporządzonych w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni | × | - | - | ||
I6 | Niemożność okazania karty kierowcy | × | - | - | ||
I7 | Niemożność okazania wydruków sporządzonych w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni | × | - | - | ||
J | Oszustwa | |||||
J1 | Art. 15 ust. 8 | Fałszowanie, likwidowanie i niszczenie danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego | × | - | - | |
J2 | Manipulowanie urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie danych lub informacji wydrukowanych | × | - | - | ||
J3 | Obecność w pojeździe sprzętu manipulującego, który mógłby zostać użyty w celu sfałszowania danych lub informacji wydrukowanych (przełącznik/kabel itp.) | × | - | - | ||
K | Awarie | |||||
K1 | Art. 16 ust. 1 | Niewykonanie naprawy przez uprawnionego instalatora lub warsztat | × | - | - | |
K2 | Niewykonanie naprawy na trasie | - | × | - | ||
L | Ręczne zapisy na wydrukach | |||||
L1 | Art. 16 ust. 2 | Niezaznaczenie przez kierowcę wszystkich informacji dotyczących okresów, które nie są rejestrowane, jeżeli urządzenie rejestrujące nie działa lub działa wadliwie | × | - | - | |
L2 | Brak numeru karty kierowcy lub nazwiska, lub numeru prawa jazdy na tymczasowej wykresówce | × | - | - | ||
L3 | Brak podpisu na tymczasowej wykresówce | - | × | - | ||
L4 | Art. 16 ust. 3 | Brak formalnego zgłoszenia zaginięcia lub kradzieży karty kierowcy właściwym władzom państwa członkowskiego, w którym dokonano kradzieży | × | - | - | |